Orkun Akman’la Gazetecilik Üzerine Bir Söyleşi

DSCF2463DSCF2464

    Edirne’nin önemli yerel gazetelerinden Hudut Gazetesi’nden gazeteci koçumuz ile TEGV Edirne Öğrenim Birimi’nde gazetecilik ve  kendisi ile ilgili bir söyleşi yaptık. Gelin deneyimli gazetecimiz bize bu meslekle ilgili hangi tüyoları vermiş hep birlikte öğrenelim.

Bize kendinizi tanıtır mısınız?

Adım, Orkun Akman. 2006 yılında şu an çalıştığım Hudut Gazetesi’nde işe  başladım. 12 yıldır bu işi yapıyorum.  Çeşitli ulusal ajanslarda da çalıştım. 12  yıldır Edirne’de gazetecilik yapıyorum. 18 Mart Üniversitesinden mezun oldum. Kısa bir dönem Beykent Üniversitesinde Sinema -TV eğitimi aldım ancak onu babamın rahatsızlığı nedeniyle yarım bırakmak zorunda kaldım.

Mesleğe nasıl başladınız?

Babamın rahatsızlığı yüzünden okulu bırakıp buraya döndüğümde çalışmam gerektiğini hissettim. Sonra ne iş yapabilirim diye düşündüğümde gazetecilik aklıma geldi. Şu an çalıştığım yere başvurdum onlar da kabul ettiler. Şöyle 2-3 ay ısınma turu yaptıktan sonra ben bu mesleği yapabilirim dedim. Daha sonra devamı geldi ve bu sayede gazeteciliğe başladım.

Niçin bu mesleği yapıyorsunuz?

Bu mesleği yapayım sonra başka bir iş yaparım diyemiyorsunuz. Gazeteciliğin sizi içine çeken bir durumu var. Ben ilk başlarda da düşündüm bu mesleği yapsam mı yapmasam mı, benim aradığım meslek bu mu değil mi diye. İşi bırakma şansım olmadı ve bu yüzden gazetecilik kariyerimi sürdürdüm. Aynı zamanda bu ülkede gazetecilere ihtiyaç var, insanların doğru haber alma gereksinimleri var; ben de insanlara doğru haberi tarafsız bir şekilde ulaştırabilmek için bu mesleği yapıyorum diyebilirim.

DSCF2467

Ne tür haberler yapıyorsunuz?

Yerel gazetecilik ve ulusal gazetecilik farklı şeyler biliyorsunuz. Yerel gazeteler ufak şehirlerde çıkar ve sadece o şehrin haberleri yapılır. Ancak ulusal gazetelerde bütün Türkiye haberleri hatta dünya haberleri çıkar. Yerel  gazetede branşlaşma yoktur, yerel gazeteci her haberi yapabilir. Spor olur, politika olur, polisiye haber olur, toplantı haberi olur; yani her türlü konu yerel gazetecinin malzemesi olabilir. Yerel basın bir okul gibi; her tür haberi yapabilirsiniz. Daha sonra ulusal basına geçtiğinizde orada branşlaşma olur; kimisi ekonomi  muhabiri olur, kimisi magazin muhabiri olur, kimisi de spor üzerine yoğunlaşır. Eğer ileride gazeteci olmayı düşünürseniz yerel gazeteden başlamaya gayret gösterin. Çünkü yerel gazete aynı zamanda üniversitenin devamı bir master programı gibi oluyor. Ondan sonra daha büyük gazetelere geçmeniz daha kolay oluyor.

Gazetecilik nasıl bir meslektir?

Kolay bir meslek değil hakikaten. Zaman kavramı hemen hemen hiç olmuyor. Yani yerel basında işler biraz daha kolay. Ama örneğin ben bundan 4-5 yıl önce polis muhabiriydim Edirne’de ve polis telsizi dinlerdik. Gece bir olay olurdu mesela ben telsizi dinlediğim için kalkardım yatağımdan binerdim arabama ve doğru olay yerine giderdim. Sonra başka bir yerde yangın çıkardı, hemen telsizden yangın ihbarını alıp yangın bölgesine ulaşırdım. Dolayısıyla zaman konusunda biraz sıkıntı olurdu. Hani sabah 8’de gideyim, akşam 5’te geleyim, benim işim bitti gibi bir durum yok. Gazetecilik 24 saat süren bir meslek. Ne zaman nerede ne olacağı belli olmuyor. Bu yüzden zaman konusunda biraz zorluklar yaşatıyor, ama alıştıktan sonra da kopamıyorsunuz. Bu kaos sizi içine çekiyor ve rutine döndüğünüzde canınız sıkılmaya başlıyor.

Gazeteci olmak için ne yapmamız gerekiyor?

Gazeteci olmak için öncelikle üniversitelerin 4 yıllık iletişim fakültelerinden mezun olmanız gerekiyor. Türkiye’de şu an üniversitelerin yüzde 70-80’inde iletişim fakülteleri var. Mezuniyetten sonra direkt herhangi bir gazetede işe başlama şansınız oluyor. Bu yasa 2009’da getirildi. 2009’dan önce iletişim fakültesi mezunu olmasanız bile en az 2 yıl  vasıflı bir gazetede  muhabirlik yapıp 2 yıl sonunda gazeteci olabiliyordunuz. Ama 2009’dan itibaren sadece iletişim fakültesi mezunları gazetecilik yapabiliyorlar.

Nasıl bir çalışma temponuz var?

Gazeteci, nerede gazetecilik yaparsa yapsın, tempo bu işin ana öğesi. Çünkü şehir 24 saat yaşadığı için şehirlerde haberler asla bitmiyor. Olaylar, toplantılar, ziyaretler oluyor; yani etrafımızda gördüğünüz her şey haber niteliği taşıyor. Hatta şu an bizim yaptığımız bu söyleşi bile bir haber konusu. Dolayısıyla her şeye haber gözüyle baktığımız için de tempomuz yoğun oluyor. Vücudumuz uyusa bile beynimiz çalışıyor. “Neyi, nasıl haber yapabiliriz? Ne haber yapabiliriz” diye. En ufak şeyden haber çıkarmaya çalışıyoruz. Edirne küçük bir şehir gibi gözükse de gündem genellikle yoğun oluyor. Sınır kapıları olsun, nehirler olsun hep bunlar haber konularını arttıran değerler. Sonuç olarak, Edirne’de de sizin göremediğiniz ama oldukça yoğun olan bir gündem var. Kıyamete kadar gazetecilik devam edecek, çünkü insanın olduğu her yerde haber vardır.

Gazeteciliğin kuralları nelerdir?

Aslında gazeteciliğin yazılı bir kuralı yoktur. Her gazeteci kendi kuralını kendi belirler. Benim kendi kuralım da haberi doğru ve dürüst şekilde vermek, tarafsız vermek. Maalesef bunun sıkıntılarını yaşıyor muyuz? Evet yaşıyoruz. Kuralları ne kadar kendiniz belirlerseniz o kadar iyi bir gazeteci olursunuz. Ama öncelikle dediğim gibi dürüst, tarafsız, samimi gazetecilik ve halkın yararına gazetecilik bu işin ana kuralıdır. Size de tavsiyem budur.

Gazetede hangi bölümler olmalı?

Gazetede öncelikle yazı işleri bölümü kesinlikle olmalıdır. Yazı işleri bölümünde aynı sizinle şu an yaptığımız gibi otururuz. O gün çalışan arkadaşlarımla ve müdürümüzle sorarız “bugün ne haber yapacağız, bugünün gündemi nedir, sen şu habere gideceksin, sen bu habere gideceksin?” diye iş bölümünü yaparız. Onun dışında grafik ve mizanpaj bölümü olmak zorunda. Gazetelerin o gördüğünüz sayfalarının nasıl yapıldığını resimlerin nasıl yerleştirildiğini kararlaştırırız. Editöryal bölüm olmalı, çünkü muhabirlerin yazdığı haberlerin yazım hatalarını gerekli düzeltmelerini de yapmamız gerekiyor. En son kısmı da matbaa-baskı kısmı oluyor. O daha çok teknik bir bölüm. Diğer bölümleri çok ilgilendirmeyen sadece baskıyla ilgilenen bölümdür. Yani 4 maddede sayabiliriz. Yerel basında içerik opsiyoneldir; örneğin her gün spor sayfası yapamıyorsunuz. Yerel basında içerik, o günkü şartlara göre değişkenlik gösterebilir. Sadece o şehri ilgilendiren haberler olmak zorundadır.

Son olarak biz genç gazetecilere tavsiyeleriniz nelerdir?

İlla ki bu mesleği yapacağım diyorsanız kesinlikle dürüst ve tarafsız olun. Yapacağınız haberi kesinlikle kendi vicdanınızda tartın. Daha sonra neyin doğru neyin yanlış olduğunu kaleminiz size gösterecektir. Bir haberi yaparken önce vicdanınıza danışın. Ve kendi değerlerinizde tartın. Doğru ve tarafsız olmanız size ilk hatta tek tavsiye edebileceğim şey olabilir. Son olarak, sizin gibi genç arkadaşlarla bir araya geldiğim için çok mutluyum. Mesleğin olabildiğince olumlu yanlarını anlatmaya çalıştım size. Ama sadece bu meslek için değil, ne iş yaparsanız yapın ileride hep bazı zorluklarla karşılaşacaksınız. Hayat büyüdükçe hepiniz için daha da zorlaşacak. Her mesleğin iyi ve kötü yanları var. Yani dolayısıyla siz ileride ne olmak istediğinize karar verin ve işinizi elinizden geldiğince iyi yapmaya çalışın. İyi yaptığınız sürece de mutlu olacaksınız. Hangi meslekte mutlu olacaksanız da o mesleği tercih edin. Eğer bu gazetecilik olacaksa, gazeteciliği seçin. Ama sonuç ne olursa olsun işinizi hep en iyi şekilde yapmaya çalışın.

DSCF2471