Anneannemden Maniler

058

Maniler çok uzun yıllar önce kullanılmaya başlayan şiirlerdir. Her konuda yazılabilen maniler özellikle Anadolu’da yıllardır kullanılıyor.

Manilerin birçok yazılma şekli vardır. Maniler şiir gibi yazılırken hece sayılarına, kafiyelere göre (söz dizilimi) çeşitli türlere ayrılır. Manilerin genel olarak özellikleri şöyledir;

1-Manileri kimin söylediği belli değildir.

2-Türklerin çok yaygın kullandıkları şiirlerdir.

3-Manilerin çoğu dört dizeden oluşur.

4-Mani söyleyen kişilere “manici” denir.

5-Her maninin kendisine göre bir söyleme şekli vardır.

6-Kısadırlar.

Manilerin söylenme amaçları düşünüldüğünde her konuda yazıldığı görülür. Ama aslında ülkemizde en aşina olduğumuz hatta farkında olmadan tanık olduğumuz maniler, Ramazan davulcularının bizlere tebessümlü anlar yaşattığı zamanlarda kullanılmaktadır.

Maniler o kadar fazla hayatımızda yer etmiştir ki, günlük hayatta da edebiyatta da fazlaca kullanılır.

Sevenler sevgisini, dertliler derdini bu kısa ama anlamı büyük manilerle anlatmaya çalışmıştır.

Benim manilerle tanışmamsa anneannem Kumru Doğan sayesinde oldu. Kendimi bildim bileli anneannem bana hep manilerle bir şeyler anlatmaya çalışarak mırıldanır. Neler mi mırıldanır?

Çift dalda vişneyi düşür,

Dibinde kahveyi pişir

Aklını başına düşür

Babam kızı vermez sana

 

Oğlan adı Veli’dir.

Boyu kavak dalıdır.

Oğlan adı Ali’dir.

Dünya malidir

 

Üzüm koydum sepete,

Yar oturmuş tepede

Öyle bir yar alayım ki

Şan vere memlekete

 

Çiftin özü dört ola,

Suya salam göl ola

Öyle bir tane alayım ki

Hepsine dert ola

 

Oğlan oğlan naz oğlan

Gel bahçede gez oğlan

Ben derdimi arz edem

Sen deftere yaz oğlan

 

Bir dalda iki kiraz

Biri al biri beyaz

Kurban olduğum Allah

Şu güzeli bana yaz

Anneannemin ellerinden öper, hepinize manili günler dilerim.