İzmirlinin Sevdası: Boyoz

izmirlinin-sevdasi-boyozBoyoz, İspanyolca yazılışıyla bollos, küçük somun anlamına gelen bollo sözcüğünün çoğuludur. Birçok mutfakta börek çörek benzeri unlu mamullerin Sefarad* kültürüne özgü bir uygulamasıdır.

Boyozun çıkışını hamur malzemesinin değerlendirilmesine bağlayan kaynaklar bulunmaktadır. İzmir dışındaki hiçbir şehirde ticari olarak piyasaya sunulmadığından İzmir’in böreği olmuştur. Rivayete göre İzmir’de boyozun en iyisini Boyozcu Avram Usta yapmıştır. O öldükten sonra İzmir’de boyozlar Avram Usta’nın boyozu adı altında satıldı.

izmirlinin-sevdasi-boyoz2Bu geleneği günümüzde Alsancak Dostlar Fırını’nın sahibi Halim Usta ve Cihangir Usta yaşatmaktadır. Başka yerde bulunmadığı veya hakikisi bulunmadığı için boyozun gurbetteki İzmirliler için özel bir anlamı vardır.

Boyozu İzmir mutfağına, 1492 sonrasında İspanya’dan kovularak İzmir’e yerleşen Sefarad Yahudi toplumunun kazandırdığı bilgisi de bazı kaynaklarda yer almaktadır. Üzerine tuz ve karabiber serpilmiş haşlanmış yumurta ve taze çay ile birlikte yenen yiyecek, sabah kahvaltılarının vazgeçilmezidir.

İzmirlilerin sabah evden çıktıklarında koşa koşa bindikleri vapur ya da otobüslerden iner inmez karşılaştıkları bir Ege klasiğidir. Özellikle iş dünyasının yoğun olduğu Konak, Çankaya ve Alsancak civarındaki tüm iskele ve duraklar boyoz satıcıları ile doludur; tartışmasız işbirlikçisi yumurta ile birlikte.

Seyyar satıcıdan yumurtası ile beraber satın alınıp eski gazetelerden kesilmiş parçalara paket yaptırılarak mevsimine göre sabah serinliğinde ya da kış soğuğunda, işyerinize veya yakınınızdaki kahveye giderken avuçlarınızda boyozun sıcaklığı ve burnunuzda kokusunu hissetmek bir İzmirli için güne en güzel başlangıçtır.

* İbranicede ‘Sefarad’ ‘İspanya’ anlamına gelmektedir. İspanya dışında Portekiz, İtalya, Kuzey Afrika, Türkiye, Ege Adaları ve Balkan Musevilerinin de büyük bölümü bu adla anılır. 1492 yılında İspanya’dan kovulan Museviler, İspanya kökenli oldukları için kendilerine ‘Sefarad’ adını koymuşlardır.