Kulp’un Yıllara Meydan Okuyan Tarihi Yapıları

Eski adı PASUR olan, Diyarbakır’ın merkeze en uzak ilçesi Kulp, doğa güzelliğinin yanı sıra çok eski zamanlardan günümüze kadar gelmiş köklü bir tarihi yapıya sahiptir. Birçok medeniyete ev sahipliği yapan ilçe bu medeniyetlerden kalan tarihe de ev sahipliği yapmaktadır. Bu tarihi yapılar günümüzde yılın her döneminde ziyaret edilmektedir.

KEFRUN

Kefrum Kalesi
Diyarbakır’ın Kulp ilçesine bağlıdır. Yaklaşık 600 veya 700 yıllık geçmişi bulunmaktadır. İlk başlarda Acemlerin elinde bulunan kale, daha sonra Rumların eline geçmiştir. Osmanlılar zamanında, Atabeylikler Rumelilerle savaşarak bu kaleyi almışlardır. Osmanlılar her tarafta adalet sağlanması için bu kaleyi de kendine bağlamıştır. Bu kale Mirek Mir Muhammed tarafından yönetilmiştir. Kale şimdiki görünüşüyle iki parça şeklinde ayaktadır. Göz tahminlerine göre kalenin yüksekliği 25 veya 30 metre civarındadır. Atabeyliklerden kalan tam 13 tane kuyu hendek bulunmaktadır. Bu kuyular taşın içine kazılarak yapılmıştır ve 4 metre derinliğindedir. Yöre insanı bunlara sarnıç demektedir. Bu sarnıçların içine yağmur suları dolmaktadır. Bu suyun üzeri ise tamamen çimenle kaplanır. İnsanlar bunu bir mucize olarak bilirlermiş. Bu çimenler suyu dış etkenlerden korumaktadır.

 taşKulp Çayı / Taşköprü
İlçemize 30 km uzaklıkta bulunan Taşköprü köyündeki kayalarda mağara devri izlerine rastlanılmaktadır. Ayrıca bölgede Sarım Çayı boyunca yüksekliği 200 metreye ulaşan bir boğaz bulunmaktadır. Aynı bölgede Sarım Çayı üzerinde bir de bölgeye adını veren ve Kulp ilçesini Silvan ilçesine bağlayan tarihi bir Taşköprü mevcuttur. Kulp, Silvan ve Hazro bölgelerinin birbirine yaklaştığı ve etkileşimlerinin en yoğun yaşandığı yerde kurulan Taşköprü Köyü’nün tarihi çok eskilere dayanmaktadır. Köyün güneyindeki tepelerde günümüzde bile eski Ermeni yerleşim yerlerine ait kalıntılar bulunmaktadır. Kulp’u Silvan ve Hazro’ya bağlayan ve adını köyün isminden alan Taşköprü de bu köyün kuzeybatısında yer almaktadır. Köprü, II. Abdülhamit döneminde yapılmıştır. Mimarisi ile Batman`daki Malabadi Köprüsü’ne benzer. Köyün kuzeyinde bulunan kayalıklarda kesilen özel biçimli taşlardan yapılmıştır. Goderne Köprüsü Kulp-Silvan sınırında Sarum çayı üzerinde Godern köyü güneybatısında bulunur.

KİLİSEYaylak-Smetak Tarihi Kilisesi
İlçemiz Yaylak Köyü Smetak mezrasında tarihi bir kilise mevcuttur. Yaylak köyünde ise eski devirlerde insanların yaşadığı üç dört odalı taştan oymalı mağaralar mevcuttur. Kilise doğu-batı doğrultusunda dikdörtgen planlı olup aynı yönde tonoz örtülüdür. Doğu ucunda yarım daire planlı apsis yer almaktadır.

Salkımlı Köyü Kilisesi Salkımlı Köyü ilçe merkezinden 27 km ötededir. Köye 2 km mesafede ise kilise vardır. Moloz taş malzemeden inşa edilen kilise doğu-batı doğrultusunda dikdörtgen planlıdır

Guznak Mezrası Kilise Camii
Kayacık köyüne bağlı Güznak mezrasının girişindedir. Moloz taşla yapılmıştır

Kaynak: http://kulpilcesi.blogspot.com